لەگەڵ هاتنی ساڵی نوێی ٢٠٢٦، دۆخی دارایی و پرسی مووچە لە هەرێمی کوردستان و عێراقدا وێنەیەکی تێکەڵ لە ئومێد و نیگەرانی نیشان دەدات. لەکاتێکدا بەغدا دەستی بە دابەشکردنی شایستە داراییەکان کردووە، مووچەخۆرانی هەرێم هێشتا لەبەردەم مەترسی فەوتانی شایستەکانی ساڵی ڕابردوودان.

دڵنیایی بۆ مانگی یەک و مەترسی لەسەر مووچە فەوتاوەکان

بەنگین ڕێکانی، وەزیری ئاوەدانکردنەوە و نیشتەجێکردنی عێراق، لە لێدوانێکدا ڕایگەیاند کە مووچەی مانگی یەکی ئەمساڵ (٢٠٢٦) هیچ گرفتێکی نییە و دابەش دەکرێت. ئەم لێدوانە وەک پەیامێکی دڵنیایی بوو بۆ مووچەخۆران سەبارەت بە دەستپێکی ساڵی نوێ.

بەڵام سەبارەت بە دوو مووچە دابەشنەکراوەکەی کۆتایی ساڵی ٢٠٢٥ (مانگەکانی ١١ و ١٢)، ڕێکانی ئاماژەی بەوەدا کە ئەگەری خەرجکردنیان «لاوازە». ڕێکانی وتی: «وەک پارتی داوایان کردووە ئەو دوو مووچەیەش خەرجبکرێت، بەڵام ئەگەری خەرجکردنی کەمە». هۆکارەکەشی بۆ کێشەی حیساباتی ساڵەکانی ٢٠٢٣ تا ٢٠٢٥ و کۆتاییهاتنی یاسای بودجەی سێ ساڵە گەڕاندەوە.

دەستپێکردنی دابەشکردنی مووچە لە عێراق

بەپێچەوانەی نیگەرانییەکانی هەرێم، لە عێراق پڕۆسەکە بەشێوەیەکی ئاسایی بەڕێوەدەچێت. بانکی ڕافیدەین ڕایگەیاند، لەگەڵ یەکەم ڕۆژی ساڵی نوێدا دەستکراوە بە دابەشکردنی مووچەی مانگی یەکی خانەنشینان. ئەمە لە کاتێکدایە عێراق نزیکەی ٢ ملیۆن و ٩٥٠ هەزار خانەنشینی هەیە و کۆی خەرجی مانگانەی مووچەخۆران دەگاتە شەش ترلیۆن دینار.

قەیرانی سیولە و ئامێرەکانی ATM

هاوتەریب لەگەڵ كێشە سیاسی و داراییەکان، گرفتی تەکنیکی و نەبوونی سیولە لە ئامێرەکانی ATM لە شاری هەولێر و دەوروبەری سلێمانی سەریهەڵداوە. بەپێی بەدواداچوونەکان، ماوەی دوو ڕۆژە بەشێک لە ئامێرەکانی ڕاکێشانی پارە لە هەولێر، سەیدسادق و شارەزوور پارەیان تێدا نەماوە.

فەرمانبەرێک لە شاری هەولێر ڕایگەیاندووە: «ماوەی دوو ڕۆژە ئامێرەکانی ATM لە هەولێر پارەیان تێدا نەماوە، فەرمانبەران و پێشمەرگە دەچنە بەردەم ئامێرەکان بەڵام بە دەستی بەتاڵ دەگەڕێنەوە». ئەمەش نیگەرانی لای بەشداربووانی پرۆژەی «هەژماری من» دروستکردووە.

مێژوویەکی تاڵ لە فەوتانی مووچە

دۆخی ئێستا بەشێکە لە زنجیرەیەک قەیرانی دارایی کە لە ساڵی ٢٠١٤ـەوە بەرۆکی فەرمانبەرانی هەرێمی گرتووە. بەپێی ئامارەکان، لە ماوەی ١١ ساڵی ڕابردوودا نزیکەی ١٩ مووچەی تەواو بە هۆکاری جیاواز فەوتاون یان پاشەکەوت کراون، کە دیارترینیان بریتین لە:

• ساڵی ٢٠١٤: ٣ مووچە

• ساڵی ٢٠١٥: ٤ مووچە

• ساڵی ٢٠٢٠: ٧ مووچە

• ساڵی ٢٠٢٣: ٣ مووچە

• ساڵی ٢٠٢٤ و ٢٠٢٥: چەندین مووچەی دیکە بە چارەنووس نادیاری ماونەتەوە.