دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، ساڵی نوێی بە هێرشێکی بەرفراوان دەستپێکرد. بەپێی زانیارییەکان، هێزەکانی ئەمریکا زنجیرەیەک هێرشی ئاسمانی چڕیان کردووەتە سەر ڤەنزێلا و سەرۆکی وڵاتەکە، نیکۆلاس مادۆرۆیان دەستگیرکردووە و بۆ شوێنێکی نادیار گواستوویانەتەوە.

ئەم هێرشە بە تەواوی جێگەی سەرسوڕمان نییە، بەو پێیەی ترەمپ ماوەی چەند مانگێکە باس لە ئەگەری زیادکردنی چالاکییە سەربازییەکانی ئەمریکا دەکات لە دژی ڤەنزێلا. لەم ماوەیەی دواییدا، ئەمریکا چەندین بەلەمی لە کەناراوەکانی ئەو وڵاتە بۆردومان کردووە بە بیانووی بەرەنگاربوونەوەی بازرگانی ماددە هۆشبەرەکان.

وردەکارییەکانی دەستگیرکردنەکە

بەپێی پۆستێکی سیناتۆری ئەمریکی مایک لی (Mike Lee) لە تۆڕی کۆمەڵایەتی ئێکس (X)، مارکۆ روبیۆ (Marco Rubio)، وەزیری دەرەوەی ئەمریکا زانیاری پێداوە سەبارەت بە ئۆپەراسیۆنەکە:

“مادۆرۆ دەستگیرکراوە بۆ ئەوەی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بە تۆمەتی تاوانکاری دادگایی بکرێت. هێرشە ئاسمانییەکانیش بۆ سەر ڤەنزێلا پێویست بوون بۆ پاراستنی ئەو کارمەندە سەربازییانەی ئەمریکا کە فەرمانی دەستگیرکردنەکەیان جێبەجێ دەکرد.”

ئیدارەی ترەمپ مادۆرۆ بە سەرکردایەتیکردنی “تیرۆری ماددە هۆشبەرەکان” (Narcoterrorism) تۆمەتبار دەکات و بانگەشەی ئەوە دەکات کە ڤەنزێلا دەستی بەسەر نەوت و سەروەت و سامانی ئەمریکادا گرتووە.

مێژووی سزاکان و کاریگەرییەکان

ئەم هێرشە سەربازییە دوای چەندین دەیە لە سزاکانی ئەمریکا دێت کە ئابووری ڤەنزێلایان لاواز کردووە. کاریگەرییە مرۆییەکان بەم شێوەیە خەمڵێنراون:

• بەپێی ئاماری ساڵی ٢٠٢٠ی ئەلفڕێد دی زایاس (Alfred de Zayas)، بێژەری پێشووی تایبەتی نەتەوە یەکگرتووەکان، نزیکەی ١٠٠,٠٠٠ هاوڵاتی ڤەنزێلی بەهۆی ڕاستەوخۆی سزاکانەوە گیانیان لەدەستداوە.

• سزاکان بە جۆرێک لە جۆرەکانی جەنگ لەقەڵەم دەدرێن.

بەراوردکارییە مێژووییەکان

چاودێران ئەم ڕووداوە بە دەستێوەردانەکانی پێشووی ئەمریکا دەچوێنن، لەوانە:

1. پەنەما (١٩٨٩): کاتێک جۆرج ئێچ دەبڵیو بوش هێرشی کردە سەر پەنەما بۆ دەستگیرکردنی مانوێل نۆریێگا (Manuel Noriega)، کە پێشتر هاوپەیمانی CIA بوو.

2. عێراق (٢٠٠٣): کاتێک ئەمریکا بە بیانووی بوونی چەکی کۆمەڵکوژ هێرشی کردە سەر عێراق و سەدام حسێنی دەستگیرکرد و دواتر لەسێدارە درا.

سەرەڕای ئەوەی سیناتۆر لی ئاماژەی بەوە کردووە کە ڕوبیۆ پێشبینی “هیچ چالاکییەکی زیاتر لە ڤەنزێلا ناکات” ئێستا کە مادۆرۆ لەژێر دەستی ئەمریکادایە، بەڵام مێژووی دەستێوەردانەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە زۆرجار ڕووداوەکان بەم شێوەیە کۆتاییان نایەت.