ئەمە پرسیارێکی زۆر زیرەکانە و زۆرجار لە کاتی پرۆسەی هەڵبژاردنی سەرۆک کۆمار لە عێراقدا دێتە ئاراوە. لە سیستەمی سیاسی عێراقدا، کە هەڵبژاردن لە ڕێگەی پەرلەمانەوە دەکرێت، دەرفەتی دەرچوونی کاندیدی سەربەخۆ یان کاندیدێک کە پشتگیریی فراکسیۆنە گەورەکانی نەبێت، نزیکە لە سفر.

بەڵام هێشتا خەڵکانێک خۆیان کاندید دەکەن. هۆکارەکان دەکرێت ئەمانە بن:

١. دروستکردنی ناوبانگ (Personal Branding)

ئەمە باوترین هۆکارە. کاتێک کەسێک دەبێتە کاندیدی سەرۆک کۆمار:

• میدیاکان چاوپێکەوتنی لەگەڵ دەکەن.

• ناوی لە تەنیشت سیاسییە گەورەکان دەهێنرێت.

• دەبێتە “فیگەرێکی گشتی” و خەڵک دەیناسن، کە رەنگە بۆ ئامانجی تر (وەک بازرگانی یان هەڵبژاردنی پەرلەمان لە داهاتوودا) بەکاری بهێنێتەوە.

٢. بازاڕکردنی سیاسی (Political Bargaining)

هەندێک جار کاندیدبوونەکە تەنها کارتێکی فشارە. کاندیدەکە دەزانێت دەرناچێت، بەڵام:

• خۆی کاندید دەکات بۆ ئەوەی لە بەرامبەر کشانەوەیدا داوای پۆستێکی بچووکتر بکات (وەک بەڕێوەبەرێکی گشتی، ڕاوێژکار، یان باڵیۆز).

• لایەنە سیاسییەکان هەندێک جار پارە یان ئیمتیاز دەدەن بە کاندیدە بچووکەکان بۆ ئەوەی دەنگەکانیان بۆ لایەنێکی دیاریکراو ئاڕاستە بکەن یان تەنها لە کێبڕکێکە بچنە دەرەوە.

٣. تێکدانی یارییەکە (The Spoiler Effect)

هەندێک جار کاندیدێک بە فیعلی و بە ویستی خۆی نایەت، بەڵکو لەلایەن حزبێک یان لایەنێکی دژبەرەوە هاندەدرێت بۆ ئەوەی:

• دەنگی کاندیدە بەهێزەکە پەرت بکات یان دروستکردنی “ژاوەژاو” لەسەر کاندیدی ڕکابەر.

• بۆ ئەوەی شەرعیەت بدەن بە پرۆسەکە؛ واتە بڵێن “تەماشاکەن، کێبڕکێ هەیە و تەنها یەک کاندید نییە”، بۆ ئەوەی پرۆسەکە دیموکراسی دەربکەوێت.

٤. تۆمارکردنی هەڵوێست یان ناڕەزایەتی

هەندێک کەسایەتی ڕۆشنبیر، ئەکادیمی، یان چالاکوان خۆیان کاندید دەکەن تەنها بۆ ئەوەی:

• پەیامێک بگەیەنن کە “ئەم پۆستە بۆ هەموو عێراقییەکانە نەک تەنها بۆ پشکپشکێنەی حزبی”.

• بەرنامەیەک پێشکەش بکەن کە دەزانن جێبەجێ ناکرێت، بەڵام دەبێتە بەڵگەی مێژوویی کە “کەسێک هەبوو دیدگایەکی جیاوازی هەبوو”.

٥. سی ڤی (CV) و مێژوو

لە داهاتوودا، ئەو کەسە دەتوانێت لە ناساندنی خۆیدا بڵێت “کاندیدی پێشووی سەرۆکایەتی کۆمار”. ئەمە جۆرێک لە “پرێستیژ” و قورسایی کۆمەڵایەتی بۆ دروست دەکات، تەنانەت ئەگەر یەک دەنگیشی نەهێنابێت.

دەرەنجام:

زۆربەی ئەوانەی دەزانن دەرناچن و خۆیان کاندید دەکەن، یارییەکە بۆ بردنەوەی “کورسییەکە” ناکەن، بەڵکو یاری بۆ بردنەوەی “شتێکی تر” دەکەن (ناوبانگ، پۆستی تر، یان پارە).