قەیرانی دیپلۆماسیی عێراق و ئەمریکا؛ ترەمپ ڤیتۆ لەسەر مالیکی دادەنێت

قەیرانی دیپلۆماسیی عێراق و ئەمریکا؛ ترەمپ ڤیتۆ لەسەر مالیکی دادەنێت

لێدوانەکانی دۆناڵد ترەمپ دژی کاندیدکردنەوەی نوری مالیکی بۆ سەرۆکوەزیران، کاردانەوەی توندی لێکەوتەوە و چانسی سوودانی بۆ ویلایەتی دووەم بەهێز کرد.

نوێکراوە
٥ خولەک
١٠
خاڵە سەرەکییەکان
  • ترەمپ هەڕەشەی بڕینی هاوکارییەکانی دەکات و مالیکی پەیامی وەڵامدانەوەی سڕییەوە
  • کۆنگرێسمانێکی ئەمریکی ٧ مەرجی بۆ عێراق داناوە لەوانە هەڵوەشاندنەوەی گرووپە چەکدارەکان
  • ڕاوێژکارانی سوودانی پێیان وایە «کارتی مالیکی سووتاوە» و چانسی سوودانی بۆ خولی دووەم بەهێزە
  • بەهۆی پەیامەکەی ترەمپەوە دانیشتنی پەرلەمان دواخرا و چوارچێوەی هەماهەنگی کۆدەبێتەوە

لێدوانەکانی دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا سەبارەت بە ڕەتکردنەوەی کاندیدبوونی نوری مالیکی بۆ پۆستی سەرۆکوەزیرانی عێراق، دۆخێکی ئاڵۆزی سیاسیی دروست کردووە. ترەمپ بە ڕاشکاوی هۆشداریداوە کە ئەگەر مالیکی بگەڕێتەوە دەسەڵات، واشنتن هاوکارییەکانی بۆ بەغداد دەبڕێت و ڕایگەیاندووە: «لە سەردەمی دەسەڵاتی مالیکیدا عێراق تووشی هەژاری و پشێوی بووەوە و نابێت ئەوە دووبارە ببێتەوە».

پەیامە تووندەکەی مالیکی و سڕینەوەی

نوری مالیکی، سەرۆکی هاوپەیمانیی دەوڵەتی یاسا و کاندیدی چوارچێوەی هەماهەنگی، سەرەتا لە پەیامێکدا لە تۆڕی کۆمەڵایەتی ئێکس وەڵامێکی تووندی دایەوە و نووسی: «بە توندی دەستوەردانی ئاشکرای ئەمریکا لە کاروباری ناوخۆی عێراق ڕەتدەکەینەوە و بە پێشێلکردنی سەروەریی عێراق و دەستدرێژیکردنە سەر بڕیاری چوارچێوەی هەماهەنگی دەزانین». بەڵام بەپێی سەرچاوەکان، مالیکی تەنها دوای چەند خولەکێک پەیامەکەی سڕییەوە، کە ئەمەش شرۆڤەی جیاوازی بەدوای خۆیدا هێناوە.

٧ مەرجەکەی ئەمریکا بۆ عێراق

هاوتەریب لەگەڵ گوشارەکانی ترەمپ، جۆو ویڵسۆن، ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی ئەمریکا ٧ مەرجی قورسی بۆ حکوومەتی نوێی عێراق داناوە بۆ ئەوەی «عێراق لە ئێران ڕزگار بکەن». مەرجەکان بریتین لە: هەڵوەشاندنەوەی گرووپە چەکدارەکان لە ماوەی ٦ بۆ ١٢ مانگدا، بنبڕکردنی گەندەڵی، سەربەخۆیی دادگا، دوورخستنەوەی هەژموونی ئێران، کۆنترۆڵکردنی حەشدی شەعبی لەژێر چەتری سوپادا، دانانی کەسانی پیشەیی لە کابینەکە و بەهێزکردنی پەیوەندی لەگەڵ ئەمریکا.

سوودانی و «کارتە سووتاوەکەی» مالیکی

لە بەرامبەردا، ڕاوێژکارێکی محەمەد شیاع سوودانی، سەرۆکوەزیرانی ئێستا ئاشکرای کردووە کە دوای پەیامەکەی ترەمپ، «کارتی مالیکی سووتاوە» و لەناو چوارچێوەی هەماهەنگی جگە لە سوودانی، هیچ ڕکابەرێکی بەهێز نەماوەتەوە کە لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی قبووڵکراو بێت. بە بڕوای چاودێران، سێ ساڵی ڕابردووی حکوومەتی سوودانی جێی ڕەزامەندی نێودەوڵەتی بووە و ئەمەش چانسی ویلایەتی دووەمی مسۆگەرتر کردووە.

ئاڵۆزییەکان و پەیامی توند بۆ هەرێم

بەهۆی ئەم گرژییانەوە، دانیشتنی پەرلەمانی عێراق بۆ هەڵبژاردنی سەرۆک کۆمار دواخراوە. زانیارییەکان ئاماژە بەوە دەدەن کە تۆم باراک، نێردەی تایبەتی ئەمریکا، پەیامێکی گەیاندووەتە مەسعود بارزانی کە هەر حکوومەتێک ئێران دایبنێت شکست دەهێنێت. لە ئێستادا چوارچێوەی هەماهەنگی لە کۆبوونەوەی بەپەلەدایە بۆ دۆزینەوەی دەرچەیەک لەم قەیرانە، لە کاتێکدا سوودانی وەک بەشێک لە ئەرکەکانی لەگەڵ باڵیۆزی تورکیا کۆبووەتەوە و داوای لە وڵاتان کردووە هاوڵاتییە داعشەکانیان وەربگرنەوە.

د. شێرکۆ مامەند
د. شێرکۆ مامەند

شیکەرەوەی سیاسی

دکتۆر شێرکۆ پسپۆڕی پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکانە. ئەو تەنها هەواڵەکان ناخوێنێتەوە، بەڵکو مێژوو و ئەنجامەکانی پشت ڕووداوەکان بۆ خوێنەر شیدەکاتەوە. گرنگی بە سیاسەتی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و جیهان دەدات.

هەموو وتارەکان