ڕووداوە ئەمنییەکان و هێرشەکانی ئەم دواییەی گرووپە چەکدارەکان و سوپای تورکیا بۆ سەر ڕۆژئاوای کوردستان، دۆخێکی تایبەتی لە ناوچەکەدا خوڵقاندووە. سەرەڕای مەترسییە گەورەکان لەسەر بوونی کورد لەو بەشەی نیشتمان، بەڵام کاردانەوەکان ئاماژە بە دروستبوونی جۆرێک لە «یەکڕیزیی نیشتمانی» دەکەن کە لە ئاستی دیپلۆماسیی باڵاوە تا شەقامی کوردی لە هەر چوار پارچەی کوردستان گرتووەتەوە.

دیپلۆماسی بۆ ڕێگری لە کارەسات

بەگوێرەی سەرچاوەکان، مەترسیی دووبارەبوونەوەی سیناریۆکانی کۆمەڵکوژی و جینۆساید، پاڵنەرێکی سەرەکی بووە بۆ لێکنزیکردنەوەی هێزە کوردییەکان و حکوومەتی دیمەشق. ڕێککەوتنی نێوان هێزەکانی سووریای دیموکرات (هەسەدە) و حکوومەتی سووریا، کە بەپێی زانیارییەکان بە نێوەندگیری و پشتیوانیی لایەنە نێودەوڵەتییەکان و هەوڵە دیپلۆماسییەکانی سەرۆک مەسعود بارزانی ئەنجام دراوە، وەک هەنگاوێکی ستراتیژی بۆ پاراستنی ناوچەکە وەسف دەکرێت.

چاودێران ئاماژە بەوە دەدەن کە ئەم هەوڵە دیپلۆماسییانە ڕێگر بوون لەوەی کۆمەڵکوژییەکی گەورە ڕوو بدات. بەپێی ڕێککەوتنەکە، بڕیارە ژمارەیەک لیوا بۆ کورد دامەزرێت کە تایبەتمەندیی خۆیان هەبێت، ئەمەش وەک دەستکەوتێکی گرنگ بۆ پاراستنی ناسنامەی هێزە کوردییەکان لە چوارچێوەی سوپای سووریادا سەیر دەکرێت.

دۆخی مرۆیی؛ کۆبانێ لەبەردەم مەترسیدا

سەرەڕای جووڵە سیاسییەکان، دۆخی مرۆیی لە ڕۆژئاوای کوردستان هێشتا لە ئاستێکی مەترسیداردایە. بەپێی ڕاپۆرتەکان، شاری کۆبانێ و دەوروبەری لە دۆخێکی سەختی گەمارۆدان دەژین. نزیکەی ٣٥٠ هەزار کەس لە ناوچەکانی حەسەکە، قامیشلۆ و کۆبانێ ئاوارە بوون. نەبوونی خزمەتگوزارییە سەرەتاییەکانی وەک ئاو، کارەبا و خۆراک ژیانی ڕۆژانەی خەڵکی پەکخستووە، تا ئەو ئاستەی لە هەندێک قوتابخانە کە بوونەتە پەناگە، ئاوارەکان «بەفر دەتاوێننەوە» بۆ دەستکەوتنی ئاو.

سەرۆکی نووسینگەی کاروباری ئاوارەکان لە باکوور و ڕۆژهەڵاتی سووریا هۆشداریداوە لەوەی دۆخی کۆبانێ گەیشتووەتە ئاستی «باری نائاسایی مرۆیی» و پێویستی بە بەدەمەوەچوونی بەپەلەی نێودەوڵەتی هەیە، بەتایبەت دوای ئەوەی ڕێکخراوەکان تۆماری گیانلەدەستدانی منداڵانیان کردووە بەهۆی سەرما و بەدخۆراکییەوە.

دەنگدانەوەی یەکڕیزی لە باشوور و ڕۆژهەڵات

لە باشووری کوردستان، شەقام و هێزە سیاسییەکان بە شێوازی جیاواز پشتیوانی خۆیان دووپات کردووەتەوە. لە شارۆچکەی سەیدسادق و ناوچەکانی دیکە، هاووڵاتییان و توێژە جیاوازەکان جەخت لەوە دەکەنەوە کە «هەر پارچەیەکی نیشتمان بریندار بێت، ئێمەش بریندار دەبین».

ئەم شەپۆلە نیشتمانییە کاریگەری لەسەر گوتاری حزبە ئیسلامییەکانیش هەبووە؛ کۆمەڵی دادگەریی کوردستان لە وەڵامی ڕەخنەی شەقام و بۆ خۆگونجاندن لەگەڵ دۆخەکە، خولێکی هۆشیاریی نەتەوەیی بۆ کادرانی کردووەتەوە لەژێر ناوی «هەفتەی سۆزێک بۆ نەتەوە و نیشتمان» تاوەکو دیدێکی هاوسەنگ لە نێوان ئاین و نەتەوەدا بۆ ئەندامانی دروست بکات.

هاوکات لە زیندانەکانی ئێرانەوە، سێ زیندانیی سیاسیی کورد (زەینەب جەلالیان، وریشە مورادی و موتەڵیب ئەحمەدیان) لە پەیامێکی هاوبەشدا ڕایانگەیاندووە: «کاتی ئەوە هاتووە گەنجانی ڕۆژهەڵات لەگەڵ ڕۆژئاوا بووەستن» و جەختیان کردووەتەوە کە بەرخۆدان بێهودە نییە ئەگەر لەسەر بنەمای ئیرادەی ئازادی بێت.

دەرەنجام

کۆی ڕووداوەکان ئاماژە بەوە دەدەن کە کورد لەم قۆناغە هەستیارەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا، زیاتر لە هەر کاتێک درکی بە گرنگیی یەکڕیزی کردووە. لە کاتێکدا عێراق و ناوچەکە لەبەردەم گۆڕانکاریی ڕیشەییدان، سەرکردایەتی و شەقامی کوردی هەوڵ دەدەن بە یەک گوتار ڕووبەڕووی ئاڵنگارییەکان ببنەوە بۆ پاراستنی دەستکەوتەکان.