بازنەی ناکۆکییە کوردییەکان بەبێ دەمەقاڵێی ئاشکرا فراوانتر دەبێت، ئەمەش بەهۆی ئەو میکانیزمەی مەسعود بارزانی، سەرۆکی پارتی دیموکراتی کوردستان بۆ هەڵبژاردنی سەرۆک کۆماری عێراق خستوویەتیەڕوو. ئەم ناکۆکییانە لە کاتێکدایە کە پرۆسەی سیاسی لە عێراقدا بەدەست هاوسەنگییەکی لاوازەوە دەناڵێنێت و ترسی ئەوە هەیە کاریگەری لەسەر ئیستیحقاقە دەستوورییەکانی داهاتوو هەبێت. بەپێی نەریتی سیاسی لە عێراق، لە دوای ڕووخانی ڕژێمی سەدام حوسێنەوە پۆستی سەرۆک کۆمار بۆ کورد بووە، لە کاتێکدا سەرۆکایەتیی حکومەت بۆ شیعە و سەرۆکایەتیی پەرلەمان بۆ سوننە بووە.
پێشنیارەکەی بارزانی و کاردانەوەکان
بەپێی زانیاریی سەرچاوە ئاگادارەکان، پێشنیارەکەی بارزانی دەرگایەکی نوێی گفتوگۆی لە نێو ماڵی کورد کردووەتەوە، بەتایبەت لە نێوان پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان. ئەمە لە کاتێکدایە لە ساڵی ٢٠٠٥ـەوە بەپێی تێگەیشتنی سیاسیی نەنوسراو، ئەم پۆستە پشکی یەکێتی بووە لە بەرامبەر مانەوەی پۆستە سیادییەکانی هەرێمی کوردستان لای پارتی.
بارزانی لە پەیامێکی سیاسیدا کە وەک «چوارچێوەی گشتی» بۆ ئیستیحقاقەکە وەسف کراوە، سێ میکانیزمی بۆ دیاریکردنی سەرۆک کۆمار خستووەتەڕوو: یەکەمیان ئەوەیە پەرلەمانی کوردستان کەسایەتییەک دەستنیشان بکات کە نوێنەرایەتی کورد بکات، دووەمیان هەموو لایەنە کوردستانییەکان لەسەر یەک کاندید ڕێکبکەون، سێیەمیشیان ئەوەیە فراکسیۆن و پەرلەمانتارە کوردەکان لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق کاندیدێک بۆ ئەو پۆستە هەڵبژێرن. بارزانی جەختی کردووەتەوە کە پۆستەکە «پشکی کوردە» بەبێ ئەوەی بیبەستێتەوە بە حزبێکی دیاریکراوەوە.
نیگەرانی لە شکاندنی نەریتی سیاسی
سەرچاوەیەکی کوردی ئاگادار ئاشکرای کردووە کە جەوهەری ناکۆکییەکە پەیوەندی بە ناوەکانەوە نییە، بەڵکو پەیوەستە بە «شکاندنی ئەو نەریتە سیاسییەی» کە دوو دەیەیە حوکمی دابەشکردنی پۆستەکان دەکات. سەرچاوەکە ڕوونی کردەوە: «پۆستی سەرۆک کۆمار هەرگیز جێگەی کێبڕکێی ڕاستەقینەی نێوان دوو حزبەکە نەبووە، چونکە بۆ یەکێتی یەکلایی کرابووەوە لە بەرامبەر سەرۆکایەتیی هەرێم و حکومەت و پەرلەمان بۆ پارتی». ئاماژەی بەوەش دا کە هەر گۆڕانکارییەک لەم هاوکێشەیەدا دەبێت پێداچوونەوەی گشتگیری پۆستە سیادییەکانی هەرێمی کوردستانیشی لەگەڵدا بێت.
چاودێران وای دەبینن کە میکانیزمە نوێیەکە پرۆسەی دانوستانی ئاڵۆزتر کردووە. لەم بارەیەوە غالیب دەعمی، مامۆستای ڕاگەیاندن لە زانکۆی کوفە پێیوایە ئامانجی میکانیزمەکەی بارزانی ئەوەیە پۆستی سەرۆک کۆمار لە لۆژیکی قورسایی هەڵبژاردن دووربخاتەوە و بەرەو کەسایەتییەکی سەربەخۆ بچێت کە قبوڵکراوی هەمووان بێت، بەڵام ئەمە ڕووبەڕووی ڕەتکردنەوەی یەکێتی دەبێتەوە کە پۆستەکە بە پایەیەکی سەرەکیی نفوزی سیاسیی خۆی دەزانێت.